تاریخچهی شکلگیری گروه سنتور فانوس
روایتی از یک نوآوری در آموزش موسیقی کودک و نوجوان
گروه سنتور فانوس، یکی از نخستین تجربههای نظاممند در زمینهی گروهنوازی سنتور برای کودکان و نوجوانان در ایران است. ایدهی اولیهی این گروه به سال ۱۳۸۷ بازمیگردد، زمانی که مهیار نجفی، مدرس و پژوهشگر موسیقی، در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به تدریس مشغول بود. در آن زمان، مفهوم گروهنوازی برای ساز سنتور، بهویژه در ردههای سنی پایین، هنوز جایی در ساختار آموزشی موسیقی نداشت. اما نجفی با نگاهی پیشرو و جسور، نخستین تلاشها را برای ایجاد چنین فضاهایی آغاز کرد؛ تجربههایی که بهوضوح نشان میدادند کودکان نهتنها میتوانند در کنار یکدیگر بنوازند، بلکه از این طریق، به درک عمیقتری از موسیقی، همکاری، و رشد فردی دست مییابند.
در سال ۱۳۹۶، با تکیه بر سالها تجربه در تدریس به کودکان، مهیار نجفی بهصورت رسمی گروه فانوس را بنیان نهاد. انگیزهی اولیه، اجرای قطعات کتاب «گنجشکک اشیماشی» در کنسرتی درونآموزشگاهی بود؛ کتابی که خود او برای آموزش کودکان تألیف کرده بود. کودکان ۷ تا ۹ سالهای که سالها آموزش دیده بودند، با اشتیاق فراوان وارد این گروه شدند و قطعاتی ساده اما تأثیرگذار را اجرا کردند. استقبال گرم خانوادهها و تماشاگران از این اجرا، نقطهی عطفی شد؛ جرقهای که شعلهی گروهی جدیتر و حرفهایتر را روشن کرد.
در ادامه، با افزودن پیانو به ترکیب گروه، اجراها چندلایهتر و غنیتر شدند و گروه فانوس موفق شد در جشنوارهها و کنسرتهای متعددی حضور پیدا کند. یکی از برجستهترین نقاط در کارنامهی این گروه، شرکت در جشنوارهی ملی نوای خرم بود. در نخستین حضور، قطعهی رنگآرنگ از استاد روحالله خالقی توسط اعضای منتخب گروه، با تنظیمی چندصدایی برای سنتور، اجرا شد. برخلاف انتظار اولیه، این اجرا مورد استقبال گستردهی داوران و مخاطبان قرار گرفت و گروه، موفق به کسب مقام اول در سطح کشور شد. این موفقیت نهتنها اعتماد خانوادهها را به استعداد فرزندانشان دوچندان کرد، بلکه به خود هنرجویان نیز انگیزهای بیسابقه بخشید.
در سالهای بعد، گروه فانوس از سنتورهایی با رجیسترهای گوناگون بهره گرفت: سنتور باس، آلتو و سوپرانو، تا بتواند به زبان چندصدایی غنیتری دست یابد؛ کاری که پیشتر برای این ساز کمتر سابقه داشت. همکاری با گروه کوبهای «سفیدکوب» به سرپرستی پوریا شیرینگو، اجرای مشترک در سالن اندیشه، و حضور دوباره در جشنوارههای ملی، از جمله موفقیتهای دیگر این گروه در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ بود.
مقام اول جشنواره سراسری نوای خرم
در همین مسیر، مهیار نجفی تصمیم گرفت شاگردان بزرگسال خود را نیز وارد این جریان گروهنوازی کند. در سال ۱۳۹۹، شاخهی بزرگسال گروه فانوس با ترکیب ششنفره تشکیل شد. اگرچه شیوع کرونا برای مدتی فعالیتهای گروه را متوقف کرد، اما از سال ۱۴۰۳ تمرینها بار دیگر از سر گرفته شد و هر دو گروه –کودکان و بزرگسالان– در کنسرتی در آبان همان سال، اجرای موفقی را رقم زدند.